انتخاب رشته سراسری و تخمین رتبه

+ نوشته شده در یکشنبه سی و یکم مرداد 1389ساعت 21:1 توسط ابراهیم خلیل مهرنو |

دلهره‌هاي بعد از كنكور

دلهره‌هاي بعد از كنكور

حسن دانه‌داران
با اعلام نتايج كنكور سراسري بازار تعيين رشته كنكور داغ شد و همه داوطلبان مجاز به تعيين رشته بايد براي قبولي در دانشگاه، رشته و شهر مورد نظر خود دست به انتخاب رشته بزنند.

داوطلبان كنكور دو دسته‌اند؛ دسته‌اي كه فارغ‌التحصيل همان سال هستند و ارتباط بيشتري با محل تحصيل خود دارند و اگر اراده كنند و موقعيت فراهم باشد از راهنمايي‌هاي مشاور مركز پيش دانشگاهي خود يا پايگاه‌هاي تعيين رشته آموزش و پرورش بهره مي‌گيرند. اما جمع زيادي كه فارغ‌التحصيل سال‌هاي قبل هستند و تقريبا ارتباط آنها با مراكز تحصيلي سابق‌شان قطع شده است بيشتر به سمت مؤسسات‌، آموزشگاه‌هاي آزاد و يا انتخاب رشته مجازي كه توسط سازمان سنجش ارائه مي‌شود متمايل مي‌شوند. در اين بين تعدادي هم كه از تجربه اولياي خود و يا مشاوراني استفاده مي‌كنند كه وابسته به مؤسسه خاصي نيستند.سال‌ها بود كه آموزش‌و‌پرورش كمك به داوطلبان كنكور را وظيفه خود نمي‌دانست و آنها را فارغ‌التحصيل مي‌دانست درصورتي‌كه عملا اين داوطلبان تا پايان تابستان دانش‌آموز و جزء مجموعه آموزش و پرورش محسوب مي‌شوند اما خوشبختانه چند سالي هست كه پايگاه‌هاي انتخاب رشته در هر منطقه براي كمك به داوطلبان كنكور ايجاد مي‌شود.اهميت انتخاب رشتهداوطلبان كنكور بايد واقف باشند كه انتخاب رشته بسيار مهم‌، حياتي و سرنوشت ساز است و كم نيستند داوطلباني كه با سرسري گرفتن موضوع يا بي‌حوصله عمل كردن و يا سپردن اين امر به دست افراد نابلد باعث تغيير سرنوشت خود، قبولي در رشته‌هايي كه مورد علاقه‌شان نيست و يا عدم‌قبولي خود مواجه مي‌شوند. و جالب اين است كه در بين اين افراد معمولا اشخاصي ديده مي‌شوند كه كارنامه علمي قابل‌قبولي دارند. به همه داوطلبان مجاز به انتخاب رشته كنكور توصيه مي‌شود همانند يك درس و بيش از40 ساعت زمان را براي تعيين رشته در نظر بگيرند و به انتخاب حداكثر تعداد مجاز به انتخاب يعني صد رشته را انتخاب كنند.كجا انتخاب رشته كنيم؟داوطلبان بايد توجه داشته باشند كه سرنوشت‌شان به‌دست خودشان است و اطمينان داشته باشند كه آموزش و پرورش با ساماندهي مراكز انتخاب رشته در چند مركز پيش دانشگاهي در هر منطقه آموزش‌و‌پرورش و سازمان سنجش در ارائه انتخاب رشته مجازي حركتي نو در جهت كمك به داوطلبان را دنبال مي‌كنند اما برنامه‌هاي تعيين رشته اين دو نهاد دولتي كه صرفا با هدف كمك به داوطلبان ايجاد شده است در كنار نقاط قوت، نقاط ضعفي هم دارد. مهم‌ترين ضعف اينگونه تعيين رشته كردن نگاه عام و بي‌توجهي به تفاوت‌هاي فردي و توانايي‌هاي بالقوه افراد است.پايگاه‌هاي انتخاب رشته مراكز پيش دانشگاهيدر مراكز تعيين رشته آموزش‌و‌پرورش به گفته داوطلبان سال‌هاي پيش‌، ساعات فعال كاري مراكز با توجه به زمان محدود براي تعيين رشته خيلي كم است و عملا مشاوران نمي‌توانند زمان زيادي را به هر داوطلب اختصاص دهند اما داوطلباني كه در انتخاب رشته خود ترديد دارند و نياز به اثر‌گذاري ديگران، براي آسان كردن كار خود از اعمال نظر مشاوران دلسوز استفاده مي‌كنند كه مناسب‌ترين و اقتصادي‌ترين گزينه است. در ضمن افرادي كه به اين پايگاه‌ها قدم مي‌گذارند با شناخت متقابلي كه مشاوران و داوطلبان از يكديگر دارند بهتر مي‌توانند به‌خصوص داوطلباني كه دچار ترديد در رشته‌هاي مورد علاقه‌ هستند را راهنمايي كنند. انتخاب رشته مجازي سازمان سنجش آموزش كشور در تعيين رشته مجازي، انتخاب رشته براساس علاقه‌مندي‌ها و نمرات داوطلبان سال پيش است و نه رشته‌هاي مورد علاقه داوطلب، بدين ترتيب رشته‌هايي بيشتر مورد توجه قرار مي‌گيرند كه داوطلب در دروس زير مجموعه آن رشته توانايي‌هاي بيشتري را از خود بروز داده است حال آنكه احتمال دارد اين رشته خيلي مورد علاقه داوطلب نباشد و داوطلب در دروس زير مجموعه رشته يا رشته‌هاي مورد علاقه‌اش نتيجه خوبي كسب نكرده باشد در اين صورت شايد نتواند از انتخاب رشته پيشنهادي سازمان سنجش بگذرد و عبور از آن را معادل عدم‌قبولي بداند در اين صورت علاقه‌هاي خود را با قبولي در هر رشته ممكن تعويض خواهد كرد‌. درصورتي كه به‌سادگي مي‌توان هر دو حالت را در كنار هم داشت؛ يعني ابتدا رشته‌هاي مورد علاقه را برگزيد و در اولويت‌هاي بالاتر قرار داد و سپس رشته‌هايي كه مورد علاقه كمتر داوطلب هستند اما احتمال قبولي در آنها بيشتر است را برگزيد. با توجه به ايراداتي كه به اين روش انتخاب رشته وارد است استفاده حرفه‌اي از آن به داوطلبان توصيه مي‌شود؛ به اين مفهوم كه داوطلب با توجه به اينكه طبق اعلام مسئولان سازمان سنجش، اولويتي براي اين رشته‌ها لحاظ نخواهد شد و با عنايت به اينكه رشته‌ها براساس مناطق بومي به داوطلب پيشنهاد مي‌شوند اگر داوطلبي از جمع اين رشته‌ها‌، رشته‌هاي مورد علاقه خود را به‌ترتيب اولويت رشته و شهر مورد علاقه در پيش نويس ليست مورد نظر خود وارد كند انتخاب رشته او انتخابي تقريبا ايده‌آل خواهد بود. در آن صورت داوطلب بايد از جمع رشته‌هاي پيشنهاد شده‌، رشته‌هايي را كه مورد علاقه‌اش نيستند به‌طور كلي حذف كند و در اولويت بندي (ترتيب‌كردن رشته‌ها از يك تا صد) ساعت‌ها زمان بگذارد و با حساسيت خاصي همراه با والدين يا شخص خبره به جابه‌جايي‌ها تا رسيدن به بهترين حالت ممكن ادامه دهد. البته اين انتخاب رشته درصورتي كارساز و قابل استفاده و مفيد خواهد بود كه تمامي رشته‌ها در نرم افزار، تعريف شده و نرم افزار ايراد نداشته باشد و فراموش نكنيم تمامي اطلاعات اين نرم افزار براساس علاقه‌مندي‌هاي داوطلبان سال‌هاي پيش است نه سال‌جاري. بهترين‌شيوه تعيين رشتهاگر داوطلبي كه زمان‌هاي بسيار زيادي را براي مطالعه دروس اختصاص داد، صبوري پيشه كند و انتخاب رشته را همچون درسي بپندارد كه بايد موشكافانه با آن برخورد كند و به‌دقت مطالعه و بررسي كند حتي بدون كمك ديگران مي‌تواند بهترين انتخاب ممكن را هم شخصا انجام دهد. توصيه‌ها 1- رشته‌هاي مورد علاقه خود را با دقت از دفترچه استخراج كنيد.2- با مطالعه دقيق ناحيه و قطبي كه استان شما در آن قرار دارد را بشناسيد چون براي بعضي از رشته‌ها استان‌هايي كه در يك ناحيه يا قطب قرار دارند براي آن رشته‌ها حكم استان بومي را خواهند داشت و احتمال قبولي در آنها بيشتر است. بعضي از رشته‌ها هم كه استاني محسوب مي‌شوند فقط در استان بومي است و در مورد رشته‌هاي كشوري براي داوطلبان سراسر كشور چگونگي پذيرش يكسان خواهد بود.3- براي انتخاب رشته‌هاي روزانه با توجه به بند 2، رشته‌هاي مورد علاقه را در شهرهايي كه براي ما بومي محسوب مي‌شوند انتخاب كنيم و اگر تمايل داشتيم از شهرهاي بزرگ غيربومي هم چند انتخاب مقدماتي داشته باشيم.4- براي غيرحضوري، شبانه، پيام نور و غيرانتفاعي و همه بند‌هايي كه در آن مجاز به انتخاب رشته هستيم به همين صورت عمل كنيم اما توجه داشته باشيم كه بومي گزيني براي اين دانشگاه‌ها با روزانه تفاوت دارد.5 – در اين‌صورت شايد به انتخاب بيش از يكصد رشته برسيم كه بايد تعدادي از آنها، به‌ويژه آنهايي كه كمتر مورد توجه و علاقه شخص هستند را حذف كنيم.6 – مهم‌ترين بخش، رديف‌كردن رشته‌ها به‌ترتيب اولويت رشته‌هايي است كه مورد علاقه داوطلب هستند كه داراي مقطع بالاتر و در دانشگاه‌هاي معتبرتر هستند. براي داوطلبان غيرتهراني (غيربومي تهران) حتي در اولويت‌هاي ابتدايي بهتر است اگر رشته مورد نظرشان كشوري نيست از دانشگاه‌هاي تهران انتخاب خود را آغاز كنند. به‌عبارت ديگر براي انتخاب‌هاي ابتدايي بومي‌گزيني را فراموش كنند.هشدار اطمينان داشته باشيد با مطالعه دفترچه، استفاده از راهنمايي‌هاي افراد آگاه، توجه دقيق و اجراي نكات ذكر شده در اين نوشتار، به‌سادگي خواهيد توانست انتخاب رشته ايده‌آلي با تاكيد بر همه فاكتورها اعم از رشته و شهرهاي مورد علاقه، قبولي در بهترين دانشگاه و استفاده از تمامي احتمالات براي قبولي انجام دهيد.به‌خاطر داشته باشيد اگر در هر رشته روزانه حتي اگر در مقطع كارداني باشد، پذيرفته شويد و به هر دليل تصميم به ادامه تحصيل در آن رشته را نداشته باشيد سال بعد از شركت در كنكور محروم خواهيد بود.
منبع: همشهري

موضوع: انتخاب رشته و معرفي رشته

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم خرداد 1389ساعت 21:41 توسط ابراهیم خلیل مهرنو |

علاقمندي به رشته‌هاي دانشگاهي

علاقمندي به رشته‌هاي دانشگاهي
بر اساس شواهد موجود در مراكز مشاوره يكي از بهترين مسايلي كه براي دانشجويان مشكلات روحي مختلف ايجاد مي‌كند نداشتن علاقه به رشته تحصيلي كه عمدتاً به عدم آشنايي آنها در زمان انتخاب رشته برمي‌گردد. اگر رشته تحصيلي بر علايق و رغبت‌هاي واقعي فرد منطبق نباشد، دانشگاه علاوه بر اينكه نمي‌تواند موجب القاء فكري و شخصيتي در او شود بلكه باعث خستگي روحي و جسمي در او مي‌گردد.

آن چه كه توسط سازمان سنجش به داوطلبان كنكور سراسري توصيه مي شود اين است كه داوطلبان مي‌بايست كد رشته هاي انتخابي خود را به ترتيب علاقه مندي در فرم انتخاب رشته درج نمايد. مطلب مهمي كه در اين توصيه كوتاه به چشم مي خورد، پر نمودن فرم انتخاب رشته به ترتيب «علاقه مندي است. اصولاً علاقه به معني ترجيح ميان اشياء مختلف هنگام تصميم گيري است. به عبارتي ديگر علاقه نوعي انگيزه بالفعل است. علاقه و رغبت ياد گرفتني هستند و بر اثر تعامل با محيط خارج حاصل مي‌شوند. علاقه زماني بوجود مي آيد كه انسان چيزي را دوست بدارد، آن را مورد توجه قرار دهد، درباره آن بيانديشد و از آن لذت ببرد. نتايج تحقيقات مختلف نشان مي دهد كه هر چه سن فرد بالاتر مي رود، رغبت هوش و استعداد را نيز تحت تأثير قرار مي دهد بطوري كه اگر فردي انگيزه كاذبي در انتخاب رشته داشته باشد علايق وي نيز بطور كاذب تغيير خواهد يافت. به عنوان مثال فردي ممكن است در اثر القاء ديگران نسبت به يك رشته‌ي خاص بصورت كاذب علاقه مند شود و آن را بعنوان ادامه تحصيل انتخاب كند ولي پس از فارغ‌التحصيلي متوجه شود كه آن رشته با روحيات او منطبق نبوده است. متأسفانه در ميان جامعه ما در اثر باورهاي غلط بعضي از افراد، علاقه مندي كاذبي نسبت به رشته هايي همانند علوم پزشكي، مهندسي، حقوق و … وجود دارد. بر اساس شواهد موجود در مراكز مشاوره يكي از بهترين مسايلي كه براي دانشجويان مشكلات روحي مختلف ايجاد مي‌كند نداشتن علاقه به رشته تحصيلي كه عمدتاً به عدم آشنايي آنها در زمان انتخاب رشته برمي‌گردد. اگر رشته تحصيلي بر علايق و رغبت‌هاي واقعي فرد منطبق نباشد، دانشگاه علاوه بر اينكه نمي تواند موجب القاء فكري و شخصيتي در او شود بلكه باعث خستگي روحي و جسمي در او مي‌گردد. جهت ارزيابي علايق و رغبت ها نيز پرسشنامه‌هاي استاندارد روانشناختي وجود دارد. آگاهي از انواع مختلف علايق مي توانند در انتخاب رشته تحصيلي كمك كننده باشد. رغبت‌ها و علايق را مي توان به شيوه‌ي زير تقسيم بندي كرد:

1. رغبت علمي: نشان دهنده كشف حقايق و درك واقعيات جديد است. تحصيل در رشته هائي همچون علوم پايه و علوم پزشكي مستلزم داشتن علاقه علمي است.

2. رغبت هنري: اين نيرو بيشتر در افرادي يافت مي شود كه به خلق آثار هنري مي پردازند و به رشته هاي گروه هنر و معماري روي مي‌آورند.

3. رغبت ادبي: رغبت فرد به نوشتن، نظم و نثر و بررسي ادبيات و شعر را بيان مي‌كند.

4.رغبت به خدمات اجتماعي: تمايل فرد به كمك رساني و يا حل مشكلات مردم را بيان مي نمايد. انتخاب رشته هايي همانند مددكاري اجتماعي، پرستاري، علوم پزشكي، روان شناسي، مشاوره، حقوق و رشته هاي تربيت دبير بيشتر به اين تمايل بر مي گردد.

5.علاقه به محاسبات و كار با اعداد و ارقام: حضور موفق در شعبه هاي مختلف رشته رياضي، مهندسي، حسابداري، بانكداري و اقتصاد بستگي به ميزان علاقه شما در كار كردن با اعداد و ارقام دارد.

6.رغبت به كار در فضاي باز: موفقيت در رشته هايي همانند تربيت بدني، نقشه برداري، مهندسي كشاورزي و جنگلداري تا حدود زيادي به وجود اين نوع علاقه در فرد بستگي دارد.

7.رغبت مكانيكي-صنعتي: اين رغبت بيشتر از ويژگي هايي همچون صحت و دقت در حركت، آگاهي از روش كار با ابزارها، مهارت و استدلال منطقي تشكيل شده است. از جمله رشته هايي كه موفقيت در آنها بستگي به وجود اين نوع رغبت دارد را مي توان از رشته هاي فني مهندسي، دندانپزشكي، علوم آزمايشگاهي و… نام برد. ممكن است فردي از توانايي هاي كافي براي كسب موفقيت در رشته اي برخوردار باشد ولي بواسطه نداشتن رغبت كافي در آن رشته موفق نشود. عكس آن حالت هم امكان پذير است. اتكاي صرف به علاقه مندي در رشته اي معين بدون در نظر گرفتن توانايي هاي واقعي اعم از توانايي علمي و جسمي مي تواند اثراث نامطلوبي در روحيه فرد بافي بگذارد. بر اساس نتايج يك تحقيق بر روي دانشجوياني كه براي مشاوره به يكي از مراكز مشاوره دانشجويي مراجعه كرده بودند مشاهده شد آنهايي كه رشته تحصيلي شان انتخاب هاي اول، دوم و يا سوم بوده افرادي هستند كه با علاقه مندي و جديت در دانشگاه ادامه تحصيل مي دهند و موفقيت بيشتري دارند اما دانشجوياني كه رشته تحصيلي آنها انتخاب سي ام به بعد بوده كمتر به رشته خود علاقمند هستند و اين بي علاقگي را به وضوح اعلام مي دارند. بر اساس نتايج تحقيقات پژوهشگران، توانايي پيش بيني موفقيت داوطلب در طول دورا ن تحصيل در دانشگاه مستلزم توجه به عامل علاقه در پذيرش دانشجو است چرا كه بين علاقه به رشته تحصيلي و موفقيت در دانشگاه رابطه معني دار و نزديكي وجود دارد. اصولاً موفقيت دانشجوياني كه در يكي از انتخاب هاي اول خود پذيرفته شده اند (پذيرش با علاقه) از دانشجوياني كه در انتخاب هاي چندگانه بعدي پذيرفته شده اند (پذيرش از روي اجبار) بيشتر است. بر اساس آمار موجود از سال 1370 تا 1376 در مجموع تنها 14/13 درصد از ظرفيت رشته هاي دانشگاهي را افرادي اشغال كرده اند كه به آن رشته ها علاقه داشته اند. توجه به مثال هاي واقعي و ملموس زير مي تواند ضرورت توجه به علاقه در انتخاب رشته را بيشتر روشن كرد: • در سال 1373، شاگرد اول آزمون سراسري كارشناسي ارشد در رشته فلسفه، فارغ التحصيل رشته مهندسي عمران بود. بنا به گزارشات موجود تعداد زيادي از مهندسان وجود دارند كه براي دوره‌هاي كارشناسي ارشد به رشته هايي همانند فلسفه، منطق، و علوم سياسي روي مي آورند. اين مطلب نشان دهنده اين است كه اين افراد ديگر مجبور نبودند تا 4 سال از بهترين ايام زندگي خود را صرف رشته اي ديگر كنند بدون آنكه به آن علاقه داشته باشند. • دانشجوي مستعد و تيزهوشي كه در رشته مهندسي عمران در يكي از بهترين دانشگاههاي تهران پذيرفته شده بود پس از 6 ترم مشروطي اخراج شد. او به جاي شركت در كلاس هاي درسي خود در دانشكده فني، در كلاس هاي فوق ليسانس ادبيات شركت مي كرد. وي اگر در هنگام انتخاب رشته «ادبيات» را انتخاب كرده بود يقيناً در اين رشته موفق مي شد و مي توانست مدارج عالي را تا آخرين سطح بپيمايد. • دانش آموزي بسيار با هوش با اصرار فراوان والدين خود در يكي از رشته هاي مهندسي پذيرفته شد ولي پس از شروغ تحصيل چون به رشته هنر علاقه فراواني داشت با مشكلات زيادي مواجه شد. او پس از 3 ترم پياپي مشروطي بعلت بي علاقگي به رشته مهندسي به ناچار تغيير رشته داد و هم اكنون در يكي از رشته هاي هنر پس از تحمل مشكلات فراوان به تحصيل ادامه مي دهد. براستي او اگر از همان ابتدا و با توجه به علايق و استعدادهاي خود انتخاب رشته مي كرد شايد با اين مشكلات مواجه نمي‌شد. • شخصي پس از چند ترم تحصيل در رشته پزشكي با افت شديد علمي مواجه گرديد. در بررسي بعمل آمده نتايج نشان داد كه او در كلاس هاي درسي خود شركت نمي كند. بلكه به حدي به ادبيات و زبان انگليسي علاقه مند است كه در حد تخصصي در آموزشگاههاي مختلف زبان شركت مي كند. او پس از 5 سال تحصيل در رشته پزشكي فقط توانست به اندازه 2 سال درس بخواند و حدود 6 ترم از دوستان هم ورودي خود عقب افتاد. آيا اگر از همان ابتدا زبان انگليسي را در دانشگاه انتخاب نموده بود اكنون در مدارج بالاي علمي زبان انگليسي به سر نمي برد؟ بر اساس نتايج يك تحقيق حدود 20 درصد از دانشجويان سال آخر رشته پزشكي تمايل به فعاليت در حرفه هايي غير از پزشكي نموده اند. بسياري از فارغ التحصيلان علوم پزشكي با داشتن مدرك دكترا بجاي طبابت و فعاليت در امور درماني به تدريس خصوصي در دروس زيست شناسي، شيمي، و… مشغولند. اين در حالي است كه هنوز بعضي از مناطق محروم كشور نياز وافر به پزشك دارد. براستي اگر آنها از ابتدا به تدريس اين رشته ها روي مي آوردند و رشته هاي دبيري را انتخاب مي نمودند آيا باز هم 7 سال از بهترين لحظات زندگي آنها در پزشكي تلف مي شد؟ • مثال هايي از اين دست بسيارند و خود شما نيز تا كنون با افرادي اينچنين مواجه بوده ايد. آري، علاقه واقعي در راستاي انگيزه واقعي است. چنانچه علاقه بر اساس انگيزه واقعي شكل گيرد و عوامل فردي و امكانات اجتماعي در آن با واقع بيني لحاظ گردد يكي از مهمترين عوامل مؤثر در انتخاب رشته است. مطلب مهم اين است كه شناخت دقيق و درست از رشته هاي دانشگاهي نقش مهمي در انتخاب رشته دارد. چرا كه علاقه بدون شناخت نمي تواند كارساز باشد.

منبع: شبكه رشد

موضوع: انتخاب رشته و معرفي رشته‌ها

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم خرداد 1389ساعت 21:38 توسط ابراهیم خلیل مهرنو |

عوامل موثر بر انتخاب رشته در كنكور چيست؟

عوامل موثر بر انتخاب رشته در كنكور چيست؟
خبرگزاي ايسنا
هر كس در زندگي بارها دست به انتخاب مي‌زند. چرا كه انتخاب يكي از مهمترين فعاليت‌هاي انسان است. انسان با انتخاب‌هاي خود مسير زندگي‌اش را تعيين مي‌كند...

نسان آزاد آفريده شده است و به وي اين اختيار داده شده است كه در بسياري از موارد آنچه را كه مناسب مي‌داند برگزيند.لحظات انتخاب، لحظاتي حساس هستند. چرا كه با تصميم گيري درباره روش‌ يا پديده‌اي خاص، فرد سرنوشت خود را رقم مي‌زند. انتخاب در زندگي از اهميت بالايي برخوردار است. با انتخاب درست مي‌توان از منابع (مادي، مالي، انساني و اطلاعاتي) به شيوه‌اي مناسب بهره برداري كرده و از اتلاف اين منابع جلوگيري كرد. انتخابي كه مبتني بر اطلاعات و بينش باشد مي‌تواند به تصميم گيرنده در جلوگيري از ضايع شدن منابع كمك كند. از طرف ديگر به خاطر آن فرد تصميم گيرنده، بايد نسبت به انتخاب خود پاسخگو باشد، بنابراين انتخاب صحيح مي‌تواند به امور پاسخگو بودن و مسئوليت پذيري كمك كند.

انتخاب درست و توسعه‌ي جامعه
برخي مي پندارند براي آنكه بتوان به توسعه كشور و ايجاد پيشرفتهايي در آن كمك كرد، بايد تحصيلات دانشگاهي داشت. بهتر است بگوييم افرادي كه در دانشگاه تحصيل كرده‌اند تا اندازه‌اي به رشد و توسعه جامعه كمك مي‌كنند. افراد ديگر نيز مي‌توانند موجبات توسعه كشور را فراهم آورند. به طور مثال كارگران ساده، كشاورزان، دامداران،‌رانندگان و بسياري ديگر كه به دانشگاه نرفته‌اند نيز در صورتي كه كار خود را به درستي انجام دهند، سهم بسيار بزرگي در آباداني و پيشرفت جامعه دارند. مهمترين مساله‌اي كه بايد مورد توجه قرار بگيرد آن است كه افراد در زمينه‌هايي مشغول به كار شوند كه مي‌توانند بيشترين بازده را داشته باشند، يك كشاورز خوب بهتر از يك پزشك بد است.

عده‌اي هم بر اين باورند كه مي‌توان در كنار كسب مهارت هاي شغلي و حرفه‌اي، به يادگيري موضوعات مورد علاقه پرداخت. به عنوان مثال ممكن است فردي به حرفه تراشكاري اشتغال داشته باشد و در همان حال كتابهاي مربوط به مواد و تركيبات آن را مطالعه كند يا حتي به مطالعه منابعي در زمينه روان شناسي بپردازد.انتخاب رشته تحصيلي
در دوره متوسطه يك بار دانش آموزان انتخاب رشته تحصيلي را تجربه مي‌كنند. در واقع اين انتخاب يكي از سرنوشت سازترين انتخاب‌هاي دانش آموزان است. با اين كار آنان در راهي قدم مي‌گذارند كه زمينه دانش و توانايي آنان را تعيين مي‌كند.

به گزارش خبرنگار صنفي آموزشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، فرصت بعدي براي انتخاب رشته تحصيلي هنگامي است كه دانش آموزان براي ورود به دانشگاه ثبت نام مي‌كنند. آنان پس از شركت در آزمون سراسري و در صورتي كه مجاز به انتخاب رشته شوند. رشته و دانشگاه محل تحصيل خود را برمي‌گزينند و بدين شكل بار ديگر سرنوشت خود را با يك انتخاب رقم مي‌زنند.

انتخاب رشته تحصيلي اهميت فراواني دارد زيرا انتخاب نادرست رشته تحصيلي سبب افت علمي كشور، تضييع منابع اقتصادي و انساني، بي تفاوتي و بي انگيزه شدن دانشجو نسبت به مسائل اجتماعي و ايجاد اختلالات رواني در زندگي فردي و اجتماعي دانشجو مي‌گردد.

عوامل موثر بر انتخاب رشته دانشگاهي
عوامل متعددي بر انتخاب رشته دانشگاهي تاثير مي‌گذارند. بعضي از اين عوامل به فرد و برخي ديگر به جامعه برمي‌گردند كه برخي از مهمترين عوامل موثر در انتخاب رشته تحصيلي و دانشگاه محل تحصيل به شرح زير است.

علاقه
يكي از مهمترين مسائلي كه هنگام انتخاب رشته بايد مورد توجه قرار گيرد علاقه فرد است. ميل و علاقه در هر كار سبب مي شود شخص با انرژي بيشتري فعاليت كند. بسياري از دانشجويان به خاطر آنكه به رشته تحصيلي خود علاقه نداشته‌اند، ترك تحصيل كرده‌اند و تعدادي ديگر نيز نتوانسته‌اند در رشته خود موفق باشند.

داوطلبان دانشگاه‌ها بهتر است قبل از هر چيز زمينه علايق خود را شناسايي كنند و هنگام انتخاب رشته به آن توجه داشته باشند.

شناخت
در صورتي علاقه به رشته مي‌تواند افراد را در انتخاب رشته صحيح ياري كند كه از رشته‌هاي تحصيلي و مراكز آموزشي آگاهي داشته باشد. شناخت و آگاهي داشتن از رشته تحصيلي سبب ايجاد انگيزه در فرد مي‌شود. بعضي افراد نسبت به رشته‌ها و دانشگاه‌هايي ابراز علاقه مي‌كنند، ولي وقتي مشغول به تحصيل مي‌شوند، احساس مي‌كنند كه در انتخاب خود دچار اشتباه شده‌اند. دليل اين امر نداشتن اطلاع و آگاهي مناسب از رشته‌هاي تحصيلي و مراكز آموزشي است.

توانايي علمي
در حال حاضر تعداد داوطلبان از ظرفيت دانشگاهها بيشتر است. بنابراين همه داوطلبان نمي‌توانند ادامه تحصيل دهند. آنان بايستي در آزمون شركت كنند. بر حسب توانايي داوطلبان به آنها اجازه داده مي‌شود به رشته‌هاي تحصيلي خاصي وارد شوند. اگر همه افراد مي‌توانستند وارد دانشگاه شوند شرايط فرق مي‌كرد اما در حال حاضر افراد بايد براي ورود به دانشگاه مورد ارزشيابي قرار گيرند. درست است كه علاقه فرد يكي از مهمترين ملاك‌هاي انتخاب رشته است اما توانايي فرد نيز تعيين كننده است. از آنجا كه در مسابقه ورود به دانشگاه هميشه افرادي كه توانايي بيشتري دارند انتخاب مي‌شوند،‌لازم است داوطلبان به نمرات خود توجه كرده و با واقع بيني هرچه بيشتر رشته و محل تحصيل خود را انتخاب كنند.

توان اقتصادي خانواده‌ها
گاهي اوقات لازم است كسي كه در دانشگاه پذيرفته مي‌شود براي تحصيل به شهري مسافرت كند كه از محل اقامتش دور است. از طرف ديگر تحصيل در رشته‌هاي مختلف هزينه‌هاي متفاوتي را در بر دارد. رشته‌هاي شبانه و دانشگاه‌هاي غير انتفاعي نيازمند وضعيت اقتصادي مناسب خانواده‌ها است. بنابراين افرادي كه قادر به تامين هزينه رشته‌ها و دانشگاه‌ها هستند مي‌توانند آنها را انتخاب كنند.

امكانات مراكز آموزشي
تعداد زيادي از مراكز آموزشي امكانات مناسبي در اختيار دانشجويان خود قرار مي‌دهند. به طور مثال براي دانشجويان خوابگاه تدارك مي‌بينند و در برخي موارد كمك هزينه‌هاي تحصيلي يا بن كتاب در اختيار آنان قرار مي‌دهند. در عوض بعضي از مراكز آموزشي و دانشگاه‌ها نمي‌توانند براي دانشجويان خود خوابگاه تهيه كرده و امكانات ديگر را برايشان فراهم آورند. توجه به اين مساله هنگام انتخاب محل تحصيل مهم است.

آينده شغلي

بي شك بسياري از داوطلبان براي آن كه بتوانند شغل بهتري پيدا كنند يا اينكه احتمال اشتغال آنان افزايش يابد به دانشگاه وارد مي‌شوند. همه رشته‌هاي تحصيلي از وضعيت شغلي يكساني برخوردار نيستند. بنابراين بازار كار آنها اشباع شده است. از طرفي بعضي از رشته‌هاي تحصيلي زمينه شغلي مناسبي ندارند چرا كه يا شناخته شده نيستند يا ضرورت آنها در حال حاضر احساس نشده است. واقع بيني و دوري از تعصب، داوطلبان را ياري مي‌كند رشته مناسبي انتخاب كنند.

هدف داوطلب
مي‌توان هدف‌هاي مختلفي را براي تحصيل در دانشگاه تصور كرد. برخي بر اين باورند كه بايد حتي الامكان تا آخرين مقطع تحصيلي ادامه بدهند و به اصطلاح تا آخر خط بروند. در اين صورت بايد به طبيعت رشته تحصيلي مورد نظر نيز توجه داشت چرا كه امكان ادامه تحصيل در بعضي از رشته‌ها وجود ندارد يا اينكه فقط در كشورهاي ديگر مي‌توان در آن رشته تحصيلات خود مقاطع بالاتر را ادامه داد.

برخي ورود به دانشگاه را راه حلي موقت مي‌دانند . به عبارت ديگر براي گريز از برخي مسائل و رويدادهاي آتي اين كار را انجام مي‌دهند. به طور مثال امروزه بسياري از داوطلبان دانشگاه‌ها براي آن كه دوران سربازي خود را به تعويق بياندازند يا با گرفتن مدارك بالا و دريافت بورس از موسسات از انجام وظيفه عمومي معاف شوند تلاش خود را براي ورود به دانشگاه متمركز مي‌كنند. بديهي است اين افراد به دنبال علاقه خود نيستند و هنگام انتخاب رشته هم، رشته‌ها و دانشگاه‌هايي را بر مي‌گزينند كه احتمال قبول شدن خود را در آنها زياد مي‌بينند. اين امر پيامدهاي منفي به همراه دارد. از جمله مي‌توان به افت كيفيت آموزش عالي اشاره كرد. اين عده نه تنها هنگام ورود به دانشگاه موفقيت تحصيلي چنداني نخواهند داشت بلكه روي دانشجويان ديگر نيز اثرات منفي به جاي مي‌گذارند. با اين كار حق كسي كه داراي علاقه و انگيزه ادامه به تحصيل در يك رشته است ضايع مي‌شود.

سهميه پذيرش
گزينش دانشجو در بيشتر رشته‌ها به صورت بومي در استان يا ناحيه يا قطب مي‌باشد. مثلا 70 درصد ظرفيت رشته‌هاي پزشكي دانشگا‌ه‌هاي هر ناحيه مختص داوطلبان ساكن آن ناحيه اعم از داوطلبان سهميه مناطق يا نهادها بوده و 30 درصد بقيه به صورت آزاد است. بنابراين پيشنهاد مي‌شود كه داوطلبان حتي الامكان از انتخاب محل‌هايي كه در خارج از مناطق بومي داوطلب است خودداري نمايند. شانس قبولي داوطلبي كهرشته‌هاي تحصيلي و دانشگاه‌هاي شهر يا استان خود را انتخاب مي‌كند بيشتر از داوطلبي است كه در شرايط تقريبا مشابه دست به انتخاب رشته‌ها و دانشگاه‌هاي مربوط به شهرها يا استانهاي ديگر مي‌زند.

آزادي عمل

پيش نياز هر انتخاب، داشتن آزادي عمل است. اگر دست كسي را با طناب ببندند نخواهند توانست از ميان دو شي يكي را انتخاب كند و بردارد. بايد به داوطلبان اجازه داده شود تا در رشته تحصيلي و محل تحصيل مورد نيز خود اطلاعاتي را كسب كرده و با توجه به اين اطلاعات دست به انتخاب بزنند.

مشاهده شده است كه در پاره‌اي موارد والدين، فرزندان خود را مجبور مي‌كنند تا رشته تحصيلي خاصي را انتخاب كنند. اين والدين شايد به دنبال آرزوهاي خودشان هستند. آرزوهايي كه به آنها نرسيده‌اند و فكر مي‌كنند فرزندان آنها مسئوليت دارند تا آرزوي والدين را برآورده كنند.

منظور از اين گفته كه والدين نبايد فرزندان خود را وادار به انتخاب رشته خاصي كنند، به هيچ وجه به معني مشاركت نداشتن آنان در سرنوشت فرزندشان نيست. داوطلبان ورود به دانشگاه بايد از افراد مختلف از جمله پدر و مادر كمك بگيرند و از تجربيات آنان در انتخاب رشته استفاده كنند.

علاقه فرد به رشته، مهمترين عامل انتخاب رشته است. نبايد به هنگام انتخاب رشته تفكر داوطلب اين باشد كه به هر قيمت در دانشگاه قبول شود. منبع: ايران كنكور
موضوع: انتخاب رشته و معرفي رشته‌ها

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم خرداد 1389ساعت 21:33 توسط ابراهیم خلیل مهرنو |